Niskie byliny na obwódki - które gatunki wybrać?
Na obwódki wybiera się byliny niskie, raczej o zwartym pokroju; znacznie rzadziej mocno rozrastające się wszerz. Z założenia obwódka ma wyznaczać lub podkreślać kształt danego elementu w ogrodzie, a przy okazji okazji wprowadzać pożądane barwy i podkreślać obrany styl urządzania. Jakie byliny na obwódki wybierać? Jakimi kryteriami kierować się sporządzając listę roślin?
Obwódki w ogrodzie – gdzie je zakładać?
Obwódki, czyli wąskie - zazwyczaj 1-3 rzędowe pasy roślinności najczęściej zakłada się wzdłuż chodnika, trawnika i na przedogródku. Oprócz tego niskie byliny wieloletnie mogą wyznaczać granicę nasadzeń roślinnych, np. rabat lub ogrodów skalnych. W ten sposób zachowuje się porządek, a rośliny podkreślają dany styl urządzania ogrodu.
Linie obwódkowe mogą być proste (geometryczne) lub falujące (naturalniejsze). Rośliny sadzi się nieznacznie gęściej niż w rabatach, aby szybko zagęściły się. Poza gatunkami o zwartym pokroju można sadzić rośliny okrywowe, jednakże wymagają większej uwagi: trzeba kontrolować ich wzrost przez regularne przycinanie (np. gdy już „wchodzą” na płyty chodnika)
Byliny na obwódki do miejsc słonecznych
Jedną z najbardziej wartościowych, a zarazem niedocenianych bylin o wszechstronnym zastosowaniu jest szałwia omszona (Salvia nemorosa). Ma zwarty, gęsty pokrój, kwitnie bardzo długo (od maja nawet do września/października) i tworzy okazałe, kłosowate kwiatostany. Świetnie nadaje się na żwirowe rabaty, a także na obwódki. Dekoruje ogród przez większość roku, dobrze zagęszcza się i pasuje do różnych stylów urządzania (od wiejskiego po nowoczesny). Na szczególne wyróżnienie zasługuje szałwia omszona ‘Snow Hill’, która kwitnie na biało, a dorasta do 50 cm wysokości.
Duże nasłonecznienie i suche warunki wytrzymuje goździk kropkowany (Dianthus deltoides). Tworzy gęste, niskie kobierce złożone z trawiastych, zielonoszarych liści. Kwitnie od czerwca do września. Duże walory dekoracyjne ma goździk kropkowany różowy, który zwraca na siebie uwagę kontrastem kwiatów i liści. Oprócz niego na obwódkach uprawia się wiele innych, niskich gatunków goździków.
Na glebach o wysokim pH cenioną rośliną obwódkową jest lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia). Warto wybierać niskie odmiany, np. lawendę niebieską ‘Dwarf Blue’, która raczej nie przekracza 40 cm wysokości. Kwitnie od lipca do września, jest dekoracyjna poza okresem kwitnienia.
Oryginalny pomysł na obwódki to przetacznik kłosowy (Veronica spicata). W tym przypadku wybiera się odmiany karłowe, np. przetacznik ‘Nana Blauteppich’. Dorasta do 20 cm. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Tworzy niebieskie, kłosowate kwiatostany.
Z bylin ozdobnych z liści warto wybrać karmnik ościsty (Sagina subulata), który ma regularny, kulisty pokrój. To niska bylina, która nie przekracza 10 cm wysokości, a przypomina...mech. Jest ciekawą propozycją na obwódki (np. przy rabacie kwietnej), zwłaszcza jeśli uprawiane są za nią rośliny o dużych, spektakularnych kwiatach. Rozluźnia kompozycje.
Byliny na obwódki na stanowiska zacienione
Naturalnym królem obwódek w miejscach zacienionych wydaje się funkia (Hosta). Jest ozdobna od wiosny do jesieni, tworzy efektowne liście, a uroku dodają jej też drobne kwiaty zebrane w grupy na szczytach nagich pędów. Wybiera się niskie odmiany, np. funkię ‘Monster Ears’ czy ‘Mini Frost’, które dorastają do 20-25 cm wysokości.
Podobnie traktuje się żurawki (Heuchera), które można wykorzystać do nadania obwódce konkretnego koloru. W tym wypadku stawia się na sadzonki tej samej odmiany, gdyż barwny misz-masz jest niewskazany. Jedną z najbardziej uniwersalnych odmian jest żurawka ‘Green Spice’ o popielato-zielonych liściach z ciemniejszym unerwieniem. Dorasta do 40 cm wysokości.
Inne, wartościowe niskie byliny na obwódki to fiołki (różne gatunki), serduszka okazałe i bergenie. W ogrodach naturalistycznych czy leśnych warto stworzyć nieco wyższe obwódki z paproci. Zwiększają „dzikość” zielonego zakątka. Duże możliwości tworzenia barwnych obwódek i dodawania kolorytu do zacienionego ogrodu dają tawułki. Ostateczny wybór to – jak zawsze - sprawa indywidualna.
Niskie byliny do ogrodu – czym kierować się przy wyborze?
Zasada dobru roślin wieloletnich na obwódki jest taka sama jak przypadku innych zakątków w ogrodzie. Najpierw należy sprawdzić, czy pożądane gatunki poradzą sobie na danym stanowisku. Kluczowe są warunki świetlne (słońce, lekkie zacienienie, półcień, cień) i glebowe (typ gleby, żyzność, przepuszczalność, wilgotność, pH), a także mrozoodporność. Dzięki temu zwiększa się szansę, że byliny będą rosły bujnie i nie sprawią problemów pielęgnacyjnych. Ponadto warto wybrać określoną „linię”: zdecydować się na byliny na obwódki o długim kwitnieniu bądź ozdobne z liści.
Na obwódki, zwłaszcza na stanowiskach słonecznych często wybiera się rośliny jednoroczne, tzw. „kwiaty lata”, jednakże warto pochylić się w stronę roślin wieloletnich. Niskie byliny do ogrodu mają zasadniczą zaletę: nie trzeba ich corocznie sadzić, a z roku na rok są coraz piękniejsze.
