Malwy - piękne, romantyczne i łatwe w uprawie byliny kwitnące

Przez wieki była niekwestionowaną królową naszych ogrodów. Sadzona pod ścianami chat i dworów, nierozerwalnie zrosła się z pejzażem polskiej wsi. Potem trochę o niej zapomnieliśmy, ale ostatnio przeżywa wielki come back. Staroświecka malwa (Alcea) dziś doskonale odnajduje się w dwóch modnych trendach aranżacji ogrodów: projektowania naturalistycznych, nieformalnych nasadzeń oraz powrotu do tradycji.

Prawoślaz przy białej chacie

Strzeliste malwy rosły kiedyś rzędami przed niemal każdą bieloną wapnem polską chatą. Na takim tle ich duże, kolorowe kwiaty natychmiast przykuwały wzrok, stając się wyrazistą ozdobą i ulubionym tematem malarzy, próbujących oddać atmosferę polskiej wsi. Kiedyś zresztą tej rośliny nie nazywano „malwą”. Nasi pradziadkowie mówili na nią prawoślaz i do dziś tak się u nas określa najpopularniejszy, ozdobny gatunek malwy, czyli Alcea rosea. To właśnie ten gatunek uprawiamy w ogrodach. Należy do rodziny ślazowatych (Malvaceae) i przypuszczalnie wywodzi swój rodowód z Chin lub wedle innych źródeł z Półwyspu Bałkańskiego. Jednak dziś w naturze nie występuje, jest wyłącznie uprawiany.

Kolorowe kwiaty długiego lata

Sylwetka malwy ogrodowej jest bardzo charakterystyczna. Tworzą ją smukłe, wybijające na 2-3 metry kwiatowe pędy, pokryte szorstkim meszkiem. Owłosione są również osadzone na pędzie dłoniaste liście. W połowie czerwca w kątach ogonków liściowych rozwijają się w rzędzie efektowne rozety kwiatów. Mogą być one pełne, półpełne, pojedyncze, o brzegach postrzępionych lub prostych. Utrzymują się długo, aż do października, a gama ich kolorów i odcieni może przyprawić o zawrót głowy. Są białe i różowe, żółte i pomarańczowe, czerwone i fioletowe, łososiowe, purpurowe, a nawet czarne!

Swojskie malwy - idealne do ogrodów wpisanych w naturę

Uroda malw będzie najbardziej uderzająca, jeśli zasadzimy je w dużej, wielokolorowej grupie. Wtedy barwna paleta kwiatów zaprezentuje się najlepiej. Pięknie będą wyglądać na tle jasnych ścian domów, a także przy płocie, murku albo w centrum trawnika. To idealne rośliny do sentymentalnych ogrodów w stylu wiejskim albo naturalistycznych, przypominających leśne łąki. Obydwie te aranżacje bazują na swojskich roślinach i na kontrolowanym chaosie, bez równo wytyczonych rabat, wygracowanych ścieżek, formowanych roślin. Tutaj rosną one w swobodnych, luźnych grupach, tworząc barwne plamy, a gatunki są swojskie, niewyszukane. Malwy zdecydowanie nie odnajdą się w towarzystwie arystokratycznych róż, za to znakomicie wypadną w sąsiedztwie floksów-płomyków, jeżówek, nawłoci, słoneczników, ostróżek, łubinów. Wszystkie nie tylko będą pięknie kwitły, ale jako rośliny miododajne zwabią też do ogrodu motyle, pszczoły, trzmiele, zmieniając go w tętniący życiem, sielski zakątek.

Łatwe w uprawie, zdolne do samoodnawiania

Malwy to byliny o niewielkich wymaganiach. Dobrze zimują w gruncie, a lekkiego okrycia potrzebują jedynie młode rośliny. Będą rosły niemal na każdej glebie, choć najpiękniej wybujają na żyznej, próchniczej i przepuszczalnej. Lubią słońce, ale dobrze się czują także w lekkim półcieniu. Warto im tylko wybrać miejsce zaciszne, bo wysokie pędy wiatr może łatwo uszkodzić. Kłącza malw sadzimy w kwietniu-maju, a do dobrego rozwoju wystarczy im wilgotna (ale nie mokra!) ziemia i jedno lub dwukrotne zasilenie nawozem w ciągu sezonu. Malwy najpiękniej kwitną w drugim roku po posadzeniu, dlatego często traktowane są jako rośliny dwuletnie. Możemy jednak być pewni, że przetrwają w ogrodzie przez wiele lat. Wystarczy nie zrywać jesienią wszystkich przekwitłych kwiatów, ale kilka zostawić na pędach - wówczas malwy rozsieją się same i zakwitną w kolejnym roku.

Czarna malwa - piękny kwiat i cenne zioło w jednym

Co ciekawe, malwę możemy wykorzystać także w domowej kuchni i apteczce. Odmianą szczególnie cenioną w zielarstwie jest malwa czarna (Alcea Nigra), która rozwija oryginalne kwiaty w ciemnopurpurowym, niemal czarnym kolorze. Już starożytni cenili jej właściwości lecznicze, była też częścią medycyny ludowej. Herbata z zasuszonych płatków czarnej malwy stanowi doskonałe remedium na kaszel, stany zapalne gardła, a także nieżyty układu pokarmowego, natomiast przygotowany z nich tonik dobrze działa na naczynka krwionośne. Z kolei świeże płatki czarnej malwy - o łagodnym, lekko słodkim smaku - są wykorzystywane jako dodatek do sałatek, herbatek smakowych, wypieków.

Jak widać, malwa to roślina uniwersalna. Można ją podziwiać w ogrodzie, włączyć do jadłospisu i zmienić w remedium na drobne dolegliwości. Nic dziwnego, że nasi pradziadkowie tak lubili mieć ją za oknem.