Frezje - urocze i pięknie pachnące ozdoby ogrodu
Frezje, czy też konwalie przylądkowe to popularne od niemal stu lat urocze ozdoby ogrodowe. Subtelny, zmysłowy aromat rośliny, a także bogactwo kolorystyczne są niezwykłymi atutami frezji. Co należy wiedzieć o frezjach, aby zająć się ich uprawą w ogrodzie?
Frezje – pochodzenie i botanika
Frezja (łac. Freesia), to bulwiaste rośliny wieloletnie, które są jednymi z oryginalniejszych roślin cebulowych, mogących z powodzeniem dekorować przydomowe ogrody. Frezje należą do rodzaju bulwiastych roślin wieloletnich z rodziny kosaćcowatych, która obejmuje ponad 2 tys. gatunków. Najpopularniejszym gatunkiem frezji jest tzw. frezja hybrydowa – powstała z połączenia kilku innych gatunków.
Ojczyzną frezji jest Republika Południowej Afryki, gdzie porasta ona naturalne środowisko wzdłuż brzegów Przylądka Dobrej Nadziei. Nazwa rośliny pochodzi od nazwiska niemieckiego amatora botaniki i lekarza Friedricha Freese’a, a nadana została przez Friedricha Klatta. Frezja preferuje nasłonecznione warunki z lekkim półcieniem, obojętną i lekko kwaśną glebę, a także częste i obfite nawadnianie w okresie kwitnienia.
Czym wyróżnia się frezja?
Kwiaty frezji są popularnymi, ciętymi ozdobami bukietów, szczególnie atrakcyjnymi w trakcie ślubów. Kwiaty te znane są także ze swojego interesującego aromatu, który znalazł swoje miejsce w perfumerii, a długa żywotność i świeżość sprawia, że zajmują one godne miejsce w projektowaniu ogrodów.
Frezja osiąga maksymalnie 50 cm wysokości. Ma rozgałęzioną, nagą łodygę. Liście frezji są liniowe, z wystającą żyłką środkową, nie przekraczają 20 centymetrów długości, osiągają od 1 do 3 centymetrów szerokości.
Pachnące i aromatyczne kwiaty w jednostronnie rozgałęzionym kwiatostanie osiągają długość 3-5 cm. Są wąskie i lejkowate. Segmenty okwiatu z kolei są owalne, spiczaste z szerokim i tępym płatem górnym. Kolorystycznie frezja wyróżnia się bogactwem odcieni, od białego, czerwonego, niebieskiego, purpury, żółtego, liliowego po różowy. Często wnętrze kwiatu ma kontrastujący, jasny odcień w stosunku do płatków.
Jak wyglądają warunki uprawy frezji w ogrodzie?
Frezję najczęściej uprawiana jest w szklarniach, a także ogrodzie – to w nim wykorzystuje swój estetyczny potencjał. Frezja ze względu na swoją budowę uprawiana może być przez cały rok, jednakże frezja ogrodowa w Polskiej szerokości geograficznej nie zimuje w ziemi, dlatego jesienią należy usuwać jej bulwy z ziemi.
Roślina jest również używana jako kwiat doniczkowy, który wewnątrz zakwita wyłącznie jesienią. Wymagania związane z uprawą frezji są następujące:
- Frezja jako roślina światłolubna potrzebuje dostępu do światła słonecznego przez 12 do 14 godzin w ciągu doby. Paradoksalnie, bezpośrednio padające światło słoneczne nie jest dla niej dobre, dlatego też preferowany jest lekki półcień;
- Roślina zadomawia się w wilgotne powietrzu i stosunkowo bezwietrznej pogodzie;
- Podlewanie powinno być umiarkowane, nie można dopuścić do wysychania lub nadmiernej wilgoci;
- Optymalna gleba dla frezji cechuje się średnim pH w granicach 5-5,5. Musi być kwaśna i przepuszczająca nadmiar wody;
- Odmiany pełne, rozłożyste sadzi się swobodniej, aby system korzeniowy nie był zbyt ciasny. Wąskolistne i pojedyncze odmiany mogą być bardziej zwarte;
- Doskonała temperatura do bujnego zakwitania frezji wynosi 20ºС wzwyż.
Sadzenie frezji w ogrodzie
Rozpoczęcie sadzenia frezji w ogrodzie odbywa się zazwyczaj średnio-późną wiosną. Kiedy ostatnie przymrozki znikną, czyli w okolicach kwietnia i maja można rozpocząć przygotowywanie cebulek do sadzenia. Niezależnie od odmian sadzenie frezji odbywa się na głębokości od 3 do 6 cm. Odmiany pojedyncze mogą być sadzone w odległości 3 cm, z kolei odmiany pełne preferują 5 cm wzwyż.
Dla uzyskania ciekawej prezencji frezje można sadzić w grupach jedno lub wielokolorowych. W takim wypadku można je sadzić w regularnych odstępach przecinanych innymi roślinami. Rozpiętość między pojedynczymi rzędami wynosi zazwyczaj 15 cm.
Po posadzeniu frezji należy także regularnie spulchniać i wyrównywać glebę przez cały sezon wegetacyjny rośliny. Od początku maja do czerwca frezje powinny wypuścić pierwsze szypułki. Pełny zakwit następuje w okolicach lipca lub sierpnia, zależnie od warunków pogodowych.
Oryginalne odmiany frezji
Ze względu na swoją popularność i częste krzyżowanie różnych gatunków frezji, znaleźć można wiele odmian wyróżniających się okazałymi, porcelanowymi w swej strukturze płatami nadającymi kwiatostanom charakterystycznej delikatności. Najczęściej wybierane są dwie główne odmiany frezji, do których należą:
- Frezje pojedyncze – jednoroczna odmiana o pachnących, lejkowatych, różnokolorowych kwiatach, umieszczonych na długiej, bezlistnej łodydze. Urocze pojedyncze frezje wyróżniają się pojedynczą warstwą płatków kwiatowych, osiągając wysokość 45-50 cm. Dobrze czują się na wilgotnych, przepuszczalnych glebach;
- Frezje pełne – odmiana o wielowarstwowej strukturze, zazwyczaj aromatycznie pachnących, podwójnych kwiatach, które kwitną jednostronnie na bezlistnych, zakrzywionych, wijących się pędach. Frezje podwójne nadają się do rozległe ogrodowe rabaty, zapewniając kontrastującą z ogrodem kompozycję. Frezje pełne występują zazwyczaj w białych, purpurowych, żółtawych odcieniach.
Frezje ogrodowe – gdzie znajdują swoje zastosowanie?
Zakwitnięte kwiatostany frezji są zazwyczaj stosowane jako oryginalny element dekoracyjny ogrodu. Na świeżym powietrzu ozdabiają rabaty, kwietniki, czy łąki. Komponują się z rozmarynem, tymiankiem i lawendą. Kwiat świetnie prezentuje się w donicach przy dekoracjach tarasowych, czy balkonowych.
Ponadto, ze względu na zdolność do długotrwałego utrzymywania świeżości, cięte kwiaty frezji bardzo dobrze sprawdzają się w różnorodnych kompozycjach kwiatowych i bukietach, będąc jednymi z najczęściej wybieranych kwiatów ślubnych.
Przyjemne aromaty frezji są także często wykorzystywane w przemyśle perfumeryjnym do tworzenia lekkich kompozycji kwiatowych. Na bazie ekstraktu z frezji powstają pianki do kąpieli i żele pod prysznic, szampony, maseczki o odżywki.
Frezje ogrodowe – estetyczne ozdoby w ogrodzie
Ogrodnicy, projektanci, czy hodowcy kwiatów bardzo doceniają oryginalność i delikatność frezji, stosując je jako częsty element dekoracyjny ogrodów. Odpowiednio uprawiane frezje cieszą przez długi czas, zapewniając radosny wystrój każdemu ogrodowi.
