Dalie georginie - długokwitnące rośliny o wspaniałych kwiatostanach i soczystych kolorach

Obłędnie kolorowe, rozwichrzone pompony od lat dzierżą prym w wiejskich ogródkach, ale ostatnio podbijają także serca mieszczuchów. I nic dziwnego. Gatunek ten ma tysiące odmian, które sprawdzą się w każdym otoczeniu. Urzeka bogactwem kolorów i kształtów, doskonale odnajdując się zarówno w malowniczym chaosie naturalnych ogrodów, jak i w eleganckich aranżacjach nowoczesnych tarasów. Oto dalie (Dahlia), najweselsze kwiaty długiego lata.

Kwiaty barwnej, meksykańskiej fiesty

Przybyły do nas z Ameryki Środkowej, z wyżyn Meksyku w połowie XVII wieku. Wtedy to hiszpański lekarz i botanik Francisco Hernandez zbadał i opisał po raz pierwszy te bylinowe rośliny o efektownych, różnobarwnych, zebranych w koszyczki kwiatach. Jednak karierę w ogrodach Europy dalie zaczęły robić dopiero pod koniec XVIII wieku. Wtedy też powstała ich nazwa, wywiedziona od nazwiska szwedzkiego botanika Andersa Dahla. We wschodniej Europie częściej używano nazwy georginia, łącząc nową roślinę z nazwiskiem pracującego w Petersburgu niemieckiego przyrodnika Johanna Gottlieba Georgi.

Zanim trafiły pod strzechy, były chlubą królewskich ogrodów

Efektowne, egzotyczne dalie szybko oczarowały europejskich hodowców, którzy uznali je za godne konkurentki róży. W dodatku okazało się, że rośliny te niezwykle łatwo ze sobą krzyżować i otrzymywać coraz bardziej dekoracyjne formy. W samym roku 1800 zarejestrowano kilka tysięcy nowych odmian! Efektem był wybuch wielkiej mody na dalie, które w początkach XIX wieku stały najbardziej pożądanymi kwiatami ogrodów arystokratów. Kochała je cesarzowa Józefina Bonaparte - do dziś zachowały się ryciny hodowanych przez nią kolorowych dalii.

Feeria kształtów, rozmiarów, kolorów

Współcześnie liczba hybrydowych mieszańców dalii dawno przekroczyła 50 tys. i nikt nie potrafi określić jej dokładnie, bo ciągle powstają nowe odmiany. Chyba nie ma wśród ogrodowych roślin ozdobnych drugiej tak różnorodnej grupy. Kwiaty dalii mogą być małe i duże, kuliste i spłaszczone, strzępiaste, pomponowe i kaktusowe, pełne, półpełne, pojedyncze. Są odmiany przypominające chryzantemy, anemony, orchidee, lilie wodne, piwonie… Rozmiary roślin także są najróżniejsze: od 20-centymetrowych miniaturek, po krzaczaste giganty, wyrastające na blisko 2 metry i ozdobione olbrzymimi kwiatami o 30-centymetrowej średnicy. Podobna różnorodność dotyczy kolorów. Właściwie wszystkie są możliwe, poza błękitem, choć hodowcy usilnie nad tym pracują i już udało im się uzyskać ciekawe odcienie szafiru.

Jak uprawiać i pielęgnować dalie

Uprawa dalii nie jest kłopotliwa pod warunkiem, że zapewnimy im bezpieczny zimowy sen. To byliny, ale rodem z ciepłego Meksyku, nie zniosą zatem naszej zimy pozostawione w gruncie. Karpy dalii najlepiej sadzić na przełomie kwietnia i maja, gdy mamy pewność, że żaden przymrozek już im nie zagrozi. Możemy wybrać im rabatę słoneczną lub w półcieniu, ważne jednak, by była osłonięta od wiatru. Kruche, wysokie pędy roślin mogą być łatwo zniszczone, dlatego najwyższe odmiany warto także palikować. Dalie lubią żyzną, przepuszczalną glebę, wymagają też obfitego podlewania, bo rosną w ekspresowym tempie. Jesienią, gdy nadejdą przymrozki, łodygi kwiatów przycinamy, a karpy wykupujemy, Po przesuszeniu układamy je w skrzyneczkach i przykryte torfem trzymamy w piwnicy w temperaturze 2-4 st. C do kolejnej wiosny.

Kwiaty późnego lata i jesieni

Wielką zaletą dalii jest długi okres kwitnienia - od lipca aż do listopada. A jakie odmiany warto wybrać do ogrodu? Przedstawiamy kilka najbardziej efektownych, które sprawdzą się w różnych aranżacjach:

• dalia dekoracyjna Blue - zachwyca pełnymi szafirowymi kwiatami; cała roślina ma postać szerokiej kępy wyrastającej na 120 cm; świetnie będzie wyglądać np. posadzona w centrum trawnika jako efektowny soliter;
• dalia pomponowa Franz Kafka - jej kulisty kwiatostan tworzą fioletowe, jedwabiste płatki zwinięte do wewnątrz i ułożone w perfekcyjne rzędy; to dalia średniej wielkości (ok. 70 cm), która efektownie będzie prezentować się zarówno na rabatach, jak i posadzona w donicy, np. w towarzystwie innych roślin o kwiatach w odcieniach lila i ciemnego różu;
• dalia dekoracyjna Arabian Night - roślina o wyjątkowych, ciemnoczerwonych kwiatostanach w centrum przechodzących w czerń; doskonała do efektownych dekoracji, jaką stworzą np. ścięte główki kwiatów pływające w napełnionej wodą misie;
• dalia strzępiasta Fuzzy Wuzzy - ma dwukolorowe kwiaty o postrzępionych płatkach, różowe z białymi obwódkami; na rabatach tworzy okazałe kępy (80-100 cm), ładnie wygląda posadzona w większych grupach z innymi dwubarwnymi daliami.

Ogromna różnorodność form i barw dalii sprawia, że bez trudu uda się je wkomponować w każdy stylowy ogród. Odmiany karłowe stworzą na rabacie kwietny dywan, średnie będą pięknym obrzeżem ścieżek, zaś te największe doskonale zaprezentują się w towarzystwie ciemnozielonych krzewów. Jeżeli mamy w ogrodzie miejsce, któremu brakuje kolorów - posadźmy tam dalie.